Een middeleeuwse vondst in het hart van Brunssum
Tijdens de opgraving van de oudste Sint-Gregoriuskerk werd in 1992 een uitzonderlijk groot skelet gevonden, van wel bijna twee meter lang! Bijzonder voor een tijd waarin mensen doorgaans een stuk kleiner waren. Het skelet werd dan ook door de archeologen gedoopt tot de ‘Reus van Brunssum’. Deze vondst markeert een historische plek vol geheimen, legendes en verhalen.
De Sint Gregoriuskerk: een herkenbaar middelpunt
De Sint Gregoriuskerk kent een bouwgeschiedenis die minstens teruggaat tot de 12e eeuw. Bij het kruispunt staat nu het vierde kerkgebouw. De eerste kerk stond op de plek van Het Blazoen, meer dan 700 jaar, voordat hij in 1840 werd gesloopt. In 1919 veranderde deze in gemeenschapshuis Unitas. De derde kerk stond op de plek waar nu De Drossaard ligt. Wegens mijnschade moest die in 1962 weer gesloopt worden. De huidige (vierde) kerk, ontworpen door de beroemde architect Gottfried Böhm, is geïnspireerd op een Romeins basilica waarin het Bijbelboek Exodus verteld wordt. De kerktoren is zichtbaar vanuit de wijde omgeving en markeert de kern van katholiek Brunssum.
Traditie van voetwassing
De kerk beschikt over een doopkapel, los van het hoofdgebouw, aangezien men in de middeleeuwen eerst werd gedoopt voordat men in de kerkgemeenschap werd opgenomen. Het beeld van de voetwassing voor de kerk herinnert aan een Bijbelse traditie: uit respect en gastvrijheid waste men de handen en voeten van de gast voordat deze het huis in ging. Sint Gregorius de Grote, een 6-eeuwse paus en kerkvader, is de schutspatroon van Brunssum. Ook de Heilige Brigida, de berschermheilige van het vee, werd vereerd en tot de jaren zestig kwamen pelgrims hier voor een bedevaart.
Romeinse invloeden
De oudste Sint Gregoriuskerk is gesticht in de nabijheid van de Romeinse weg die van Heerlen naar Xanten liep (Via Traiana). Rond deze plek zijn sporen van Romeinse beschaving gevonden: as-kisten van steen, ooit gebruikt voor crematieresten van voorname personen, en puin van een groot Romeins bouwwerk vlak bij de Bronspot. In de funderingsresten van de 12e eeuwse Sint Gregoriuskerk, is Romeins dakpanpuin verwerkt. Zoals reeds eerder vermeld, is de huidige kerk geïnspireerd op de Romeinse basilica. Dit is een grote rechthoekige ruimte die in die periode werd gebruikt voor de handel en de rechtspraak.
Adellijke families
De adellijke familie Vos had van de 14e tot de 17e eeuw een eigen grafkelder in de kerk. In de 17e eeuw namen de broers De Negri het bezit over door te trouwen met de familie Vos. In de 19e eeuw werden enkele van hun nakomelingen burgemeester van Brunssum. Ook de families Bex en Van Weerst hebben hun sporen nagelaten in Brunssum.
Maak het mee
Gebruik de Archeo Route-app en luister naar de unieke verhalen van de virtuele archeoloog. Van de Reus van Brunssum tot de monumentale Gregoriuskerk: ervaar zelf hoe het leven zich hier door de eeuwen heen heeft afgespeeld.
LET OP: De vindplaats ligt bij de kruising Dorpstraat/Kerkstraat, vlakbij de Sint Gregoriuskerk.
Vind ook de andere Archeo route Limburg locaties